İraq ictimaiyyəti Əl-Zeydinin addımlarına etiraz edib: “Bu yaltaqcasına Trampın xoşuna gəlmək cəhdidir”

İraqın dini və siyasi xadimlər, müqavimət qrupları və İraq ictimaiyyətinin müxtəlif təbəqələri tərəfindən başladılan genişmiqyaslı etiraz dalğası, “Əli əl-Zeydi”nin Tramp qarşısında, xüsusilə də İrana uçuşların dayandırılması məsələsində nümayiş etdirdiyi yaltaq mövqeyə cavab olaraq güclənməkdə davam edir. Bağdadın cümə namazı imamı bu qərarı “Vaşinqtona təslim olmaq” kimi qiymətləndirdiyi halda, müqavimət liderləri və siyasi hərəkatlar bu addımı “milli suverenliyin pozulması” və “İrana qarşı amansız blokadada şərik olmaq” kimi xarakterizə edərək, hava limanlarında oturaq aksiyalar keçirməklə hədələyiblər.

Xarici təzyiqlərin müstəqil dövlətlərə birtərəfli iradəni diktə etməyə çalışdığı bir regionda, milli suverenliyin və siyasi ləyaqətin qorunması hökumətlər üçün həlledici sınağa çevrilib. Daxili qərarlar ABŞ-ın diktəsi ilə qəbul edildikdə, təkcə ictimai etimad sarsılmır, həm də xalqın iradəsi ilə liderlərin hərəkətləri arasındakı uçurum dərinləşir. Bu uçurum sonda genişmiqyaslı etirazlara və daxili güc balansının yenidən müəyyənləşdirilməsinə səbəb ola bilər. Lakin İraqda yeni formalaşmış Əl-Zeydi hökuməti bu narahatlıqlara məhəl qoymayaraq, özünü Amerika prezidentinin göstərişlərini sözsüz yerinə yetirməklə məşğul edib. Bu addım bütün İraqda qəzəb və etirazlarla qarşılanıb. “Bu, təslimçilik əlamətidir”

Bağdadın cümə namazı imamı və Nəcəf dini mədrəsəsinin tanınmış alimi Ayətullah Seyid Yasin əl-Musəvi İraq və İran arasında uçuşların dayandırılması qərarını sərt şəkildə tənqid edib. O, bu uçuşlardakı sərnişinlərin əhəmiyyətli bir hissəsinin İmam Hüseyni (ə) ziyarət edən zəvvarlar olduğunu vurğulayıb və məhdudiyyətləri əsaslandıracaq heç bir etibarlı təhlükəsizlik məlumatının təqdim edilmədiyini qeyd edib. Məsələni İraq və İran rəsmiləri, eləcə də müvafiq komitə ilə müzakirə etdiyini bildirən əl-Musəvi bəyan edib ki, bu cür tədbirlər nəinki texniki əsasdan məhrumdur, həm də xarici təzyiqlərə təslim olmağın açıq göstəricisidir. O, İraqın ABŞ-ın iradəsinə boyun əyməməli olduğunu vurğuladı və Bağdadın ölkənin gücünü, nüfuzunu və ləyaqətini artıran qüvvələrlə əlaqələri gücləndirməyə borclu olduğunu bildirdi; bu kontekstdə ABŞ və Sionist rejim qarşısında möhkəm dayanan İran İslam Respublikasını əsas nümunə kimi göstərdi.

Müqavimət cəbhəsindən çağırış: "Möhkəm durun"

İraqdakı "Kətaib Seyyid əl-Şühəda" qruplaşmasının Baş katibi Əbu Əla əl-Vəlai də İrana qarşı tətbiq edilən blokadanı rədd edərək, elm və cihad diyarına qarşı belə ədalətsiz bir blokadada iştirak etməyin İraqa yaraşmadığını bəyan etdi. Əl-Vəlai parlament üzvlərini hökumətə təzyiq göstərərək – eynilə Rusiya və Çin kimi – ABŞ-ın diktələrinə qarşı çıxmağa və belə hegemonluğu rədd edən cəsarətli mövqe tutmağa çağırıb. İraqın keçmiş Baş naziri Adil Əbdül-Mehdi İrandan gələn uçuşlar üçün hava limanlarının bağlanmasını "ciddi səhv", "milli suverenlikdən güzəştə getmək" və "milli maraqların və gələcəyin qurban verilməsi" kimi qiymətləndirib; o, bu səhvdə israr etməkdənsə, qərarın ləğv edilməsinin daha yaxşı olacağını vurğuladı.

İranın tarixi dəstəyinin xatırlanması

"Kətaib Seyyid əl-Şühəda"nın üzvü, deputat Fatih əl-Xəzəli İraqın suverenliyinin xarici diktələrlə təmin oluna bilməyəcəyini vurğulayıb və qeyd edib ki, ölkə İŞİD işğalından azad edilənə qədər İraqı dəstəkləyən – silah və yaralıların daşınmasını həyata keçirən – yeganə qurum İran aviaşirkəti olub. "Nücəba" Hərəkatının Baş katibinin media müşaviri Hüseyn əl-Musəvi də İranın fəaliyyətlərinə – məsələn, İraq neftinin Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçidinə icazə verilməsi, elektrik stansiyaları üçün fasiləsiz qaz təchizatının təmin edilməsi və İraqın müdafiəsi üçün sərhədlərin və silah anbarlarının açılması kimi addımlara – diqqət çəkib və bildirib ki, sözügedən qərar minnətdarlığın praktiki ifadəsi deyil. Əl-Musəvi ABŞ-ın tələblərinə qarşı görünməmiş şəkildə boyun əyilməsinin Vaşinqtonun Bağdad adından qərarlar verdiyini və bunun İraqa siyasi, iqtisadi və sosial səviyyələrdə ciddi maddi və mənəvi zərbələr vurduğunu ifadə edib.

Hökumətin qərarı cəmiyyətin geniş təbəqələri, o cümlədən tacirlər, tələbələr və siyasi xadimlər arasında etirazlara səbəb olub. Nəcəf Əyalət Şurasının rəhbəri Hüseyn əl-İsavi qadağanın əyalətə iqtisadi təsirlərini, həmçinin tələbələrin, tacirlərin və ziyarətçilərin üzləşdiyi çətinlikləri vurğulayıb. Parlament üzvü və keçmiş rabitə naziri Hiyam əl-Yasiri də xəbərdarlıq edib ki, bu tədbir İraqa maliyyə itkiləri verəcək, xəstələrə və tələbələrə zərər vuracaq. İraqlı ekspert Məhəmməd əl-Zaidavi qərarı tələsik və faydasız adlandıraraq vurğulayıb ki, bu, beynəlxalq təzyiqləri əks etdirir, milli suverenliyə açıq şəkildə xələl gətirir və İraqın turizm sektoruna və bazarına ziyan vurur.

"Kətaib Hizbullah"ın fətva tələbi

İraqdakı "Kətaib Hizbullah" qruplaşması yaydığı bəyanatda dini rəhbərlərə və alimlərə müraciət edərək, İrana qarşı blokada ilə bağlı hər hansı əməkdaşlığın dini hökmünə dair aydınlıq gətirilməsi məqsədilə fətva istəyib; eyni zamanda, qrup Tehrana iqtisadi dəstək göstərməyin və ABŞ sanksiyalarına qarşı çıxmağın zəruriliyini vurğulayıb. Müəyyən dövlət qurumlarını və təşkilatlarını ABŞ-ın siyasətlərinə riayət etməkdə ittiham edən qrup İraq xalqını təzyiqi artıra biləcək hərəkətlərdən çəkinməklə yanaşı, İran mallarına dəstək vermək və ticarəti canlandırmaq yolu ilə blokadanın pozulmasına kömək etməyə çağırıb və bunu dini vəzifə kimi qiymətləndirib.