Avropa Şurası “demokratik geriləmə” ilə bağlı Türkiyəyə monitorinq missiyası göndərəcək

Ərdoğanın ən böyük rəqibi İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Əkrəm İmamoğlunu həbs etməsindən sonra Avropa Şurası Konqresi təcili iclas keçirib.

Avropa Şurasının Yerli və Regional Hakimiyyətlər Konqresi, seçilmiş bələdiyyə sədrlərinin geniş şəkildə işdən çıxarılmasını ehtiva edən “demokratik geriləmə” kimi təsvir etdiyi hadisədən sonra Türkiyəyə faktaraşdırıcı missiya göndərməyə hazırlaşır.

Martın 23-də İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin (İBB) bələdiyyə sədri Əkrəm İmamoğlunun həbsindən sonra Türkiyədəki vəziyyət beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkib. Avropa Şurası keçən həftə 2016-cı ildən bəri vəzifələrindən uzaqlaşdırılan və onların yerinə adətən hökumət tərəfindən təyin edilən qəyyumlar ilə əvəzlənən, əksəriyyəti müxalifət partiyalarından olan 150-yə yaxın bələdiyyə başçısı ilə bağlı təcili iclas keçirib.

İmamoğlu Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) onun prezidentliyə namizəd seçilməsi üçün səsverməyə başlamazdan bir neçə gün əvvəl saxlanılıb və daha sonra onun həbsinə qərar verilib. İmamoğlunun həbsi ilə bağlı Konqres prezidenti Marc Cools, "Bunun ədalətlə heç bir əlaqəsi yoxdur, hər şey siyasətlə bağlıdır" deyib.

"Biz bələdiyyə sədrlərinin vəzifədən kənarlaşdırılmasına və onların yerinə qəyyumların təyin edilməsinə son qoymaq istəyirik. Bunun ədalətli və ya uyğun olduğunu düşünmürük", - Konqresdə Türkiyə üzrə həmməruzəçisi Bryony Rudkin Euronews-a bildirib.

Rudkin məsələnin hüquqi deyil, prinsipial olaraq demokratik olduğunu vurğulayıb: “Türkiyədə yerli hökumətlər üçün demokratik hüquqların və hesabatlılığın bərpasını görmək istəyirik”.

Digər həmməruzəçi David Eray bildirib ki, əvvəlki monitorinq missiyası Türkiyənin imzaladığı Avropa Yerli Özünüidarəetmə Xartiyasına zidd olan əsas məsələləri aşkar edib.

“Bələdiyyə başçılarının vəzifədən kənarlaşdırılması və onların yerinə qəyyumların təyin edilməsi demokratiyadan gözlədiyimizə uyğun gəlməyən əsas məqamlar idi” deyən Eray, problemin təkcə bir siyasi qrupla məhdudlaşmadığını əlavə edib: “İndi cənab İmamoğlunun partiyası CHP-dir... və bundan narahatıq”.

Eray və Rudkin qeyd ediblər ki, Konqresdəki müzakirələr İmamoğlunun həbsindən əvvəl planlaşdırılıb və bu, aktuallığı artırıb. “Biz [təkliflərimizlə bağlı Türkiyə rəsmilərindən] rəy almadıq və bəzi bələdiyyə başçılarının işdən çıxarıldığını gördükdən, büro ilə özəl müzakirə aparmağı təklif etdik”, - Eray bildirib.

Rudkin vəziyyəti "Avropanın qalan hissəsində görə biləcəyimiz demokratik geriləmə" nümunəsi kimi təsvir edib.

Ötən həftəki debat zamanı Konqres üzvləri Türkiyəni həbsdə olan bələdiyyə sədrlərini azad etməyə və siyasi motivli təqibləri dayandırmağa çağıran bəyannamə qəbul ediblər. Konqres İmamoğlunun həbsini pisləyib və onun prezidentliyə namizəd olması üçün tələb olunan universitet diplomunun ləğvini açıq siyasi taktika kimi tənqid edib. Onlar həmçinin xəbərdarlıq ediblər ki, milyonlarla Türkiyə vətəndaşı seçilməmiş məmurlar tərəfindən idarə olunmaq riski altındadır və onların demokratik səsləri faktiki olaraq susdurulur.

Gələcəyə baxaraq, hər iki həmməruzəçi növbəti addımlarını açıqlayıb. Bryony Rudkin, "Biz özümüz görmək, rəsmilərlə danışmaq və seçilmiş nümayəndələr baxımından bacardığımız hər kəslə danışmaq üçün mümkün qədər tez gedəcəyik" deyib.

O bildirib ki, onların diqqəti saxlanılan merlərin rifahına yönələcək: “Bu [saxlanma] demokratik yolla seçilməkdən başqa heç nə etməyən insanlar üçün inanılmaz dərəcədə sərt cəzadır”.

Eray həmçinin məlumat toplama missiyası planlaşdırdıqlarını təsdiqləyərək bunun necə baş verdiyini anlamaq məqsədi daşıdıqlarını söyləyib. "Çünki xəbərimiz var, məlumatımız var, amma faktları görməliyik" deyib.

Hökumət hələlik şərh sorğusuna cavab verməyib. İclasda Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) üzvü, Kocaeli Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Tahir Büyükakın bəyanatı tənqid edərək, “Türkiyədə qanunlar işləyir, məhkəmə prosesi davam edir, həqiqəti təhrif edən əməliyyatlarla qavrayışların çərçivələnməsinə icazə verməyəcəyik” deyə bildirib.