BMT: Qəzzada aclıq çəkən qadınlar və uşaqların vəziyyəti dəhşətlidir

BMT-nin Ərzaq Proqramının (ÜƏP) rəhbəri bu həftə Qəzzaya səfəri zamanı qida çatışmazlığının “dəhşətli” olduğunu və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə “əlavə yardımın aktuallığını” müzakirə etdiyini bildirib.

BMT-nin dəstəklədiyi Qlobal Aclığa Nəzarət Sistemi (IPC) keçən həftə Qəzzada sıx məskunlaşan ərazinin aclıqla üzləşdiyini və humanitar məhdudiyyətlər qaldırılmasa, bunun bütün şəhərə yayıla biləcəyini bildirdi.

BMT-nin Ərzaq Proqramının icraçı direktoru Sindi Makkeyn Associated Press agentliyinə bildirib ki, “Qəzzada aclıq başlayıb. Mən aclıq çəkən ana və uşaqlarla şəxsən danışmışam. Bu, reallıq dəhşətdir və hazırda baş verir."

Makkeyn Netanyahunun "insanların kifayət qədər qidaya malik olmamasından ciddi narahat olduğunu" ifadəsini sitat gətirib və qeyd edib ki, İsrail baş naziri bundan əvvəl Qəzzada aclığı inkar edib və aclıq iddialarını "Həmasın təbliğat kampaniyası" kimi rədd edib.

"Biz razılaşdıq ki, daha çox humanitar yardım çatdırmaq üçün səylərimizi dərhal ikiqat artırmalıyıq. Karvanlarımıza giriş və təhlükəsizlik vacibdir", - Makkeyn deyib.

Aclıq bəyannaməsi 2023-cü il oktyabrın 7-də HƏMAS-ın hücumundan sonra qruplaşmaya qarşı mübarizə aparan İsrailə beynəlxalq təzyiqi artırıb. İsrail indi Qəzza və HƏMAS-ın qərargahına nəzarəti ələ keçirməyi planlaşdırır. Atəşkəs danışıqlarında irəliləyiş əlaməti yoxdur.

İsrail IPC-nin aclıq bəyannaməsini rədd etdi və çərşənbə günü rəsmi olaraq onun geri çəkilməsini tələb edir.

Qəzzaya yardımın çatdırılması ilə məşğul olan İsrail hərbi agentliyi COGAT cümə axşamı bildirib ki, hər gün əksəriyyəti ərzaq daşıyan 300-dən çox yardım maşını əraziyə daxil olur.

Bununla belə, yardım agentlikləri bunun 22 aylıq müharibə, ilin əvvəlində yardımın qarşısının alınması və Qəzzada ərzaq istehsalının çökməsi səbəbindən kifayət etmir. Makkeyn çərşənbə axşamı gününün çox hissəsini Qəzzada çadırlarda yaşayan, aclıqla mübarizə aparan ailələrlə keçirib.

"Şimaldan gələn 11 nəfərlik ailə ilə tanış oldum. Onlar gələndən bu yana kifayət qədər yemək almayıblar, hələ də lazım olan qida yoxdur" deyib.

Makkeyn bölgəyə daha çox ərzaq göndərməyə çalışdıqlarını, lakin daha böyük yardım axınına ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

 

"Müasir bir fəlakət"

BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş Qəzzadakı aclığın “müasir fəlakət” olduğunu və İsrailin genişlənmiş hərbi əməliyyatlarının “yeni və təhlükəli dövr” açdığını bildirib.

O, bu vəziyyətin "dağıdıcı nəticələrə" səbəb olacağını və yüz minlərlə travma almış və yorğun mülki vətəndaşı qaçmağa məcbur edəcəyini söyləyib.

“Qəzza dağıntılar, cəsədlər və beynəlxalq hüququn ciddi şəkildə pozulması ola biləcək nümunələrlə doludur”.

Danışıqlar davam edərkən, Misir və Qətər İsrailin HƏMAS-ın qəbul etdiyi 60 günlük atəşkəs təklifinə cavabını gözləyir. Qətərin xarici işlər nazirinin bəyanatına görə, təklif sağ qalan 10 girovun azad edilməsini, ölən 18 girovun qalıqlarının geri qaytarılmasını və İsrail qüvvələrinin Qəzzada bufer zonasına çıxarılmasını tələb edir.

 

Yəməndə husilərlə toqquşma

Husilər bu hücumları fələstinlilərlə həmrəylik üçün həyata keçirilir.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, müharibə başlayandan bəri təxminən 63 min insan həlak olub. Nazirlik son 24 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində 71 nəfərin öldüyünü və çoxlu sayda insanın yaralandığını bildirib. Nazirlik ölənlərin yarıdan çoxunun qadın və uşaqlar olduğunu vurğulayır.

Sağlamlıq ekspertlərindən ibarət Qəzza Səhiyyə Nazirliyi HƏMAS administrasiyası ilə bağlıdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və müstəqil ekspertlər hesab edirlər ki, bu, müharibədə həlak olanlar haqqında ən etibarlı məlumat mənbəyidir. İsrail isə bu rəqəmləri təkzib edir və öz məlumatlarını açıqlamayıb.

BMT-nin baş katibi Quterreş bəyan edib ki, İsrail “işğalçı dövlət” olaraq mülki insanları qorumaq, humanitar yardıma daha geniş çıxışı təmin etmək və onların əsas ehtiyaclarını ödəmək öhdəliyinə malikdir.

Quterreş bildirib ki, qida, su və səhiyyə xidmətləri göstərən qurumların sistematik şəkildə sökülməsi “əsas insan dəyərlərinə zidd olan düşünülmüş qərarların nəticəsidir”.