Türkiyə və Qətərin nəzarəti altında Qəzzada fəlakət ardınca fəlakət

"Atəşkəs razılaşması"na baxmayaraq, İsrail tərəfindən Qəzzaya tətbiq edilən embarqonun nəticələri ilk ciddi yağışla tam şəkildə özünü göstərdi. Sel suyun altında Qəzzada "atəşkəs" üçün Türkiyə, Qətər və Misir kimi ölkələr "qarant" rolunu oynamışdılar.

Qəzza zolağında baş verən güclü yağış və güclü küləklər məcburi köçkün düşmüş fələstinlilərin yaşadığı minlərlə çadırı su altında qoydu. Qəzzadakı Hökumət Media Ofisi, düzənlik ərazilərdəki 70.000 çadırın yağış səbəbindən yararsız hala düşdüyünü və 350.000-dən çox insanın sığınacaqsız qaldığını açıqladı. Mülki Müdafiə zədələnmiş çadırlar və sığınacaqlar üçün aldığı 2166 yardım sorğusundan yalnız 218-ni cavablandıra bildi.

Bu, Qəzzada oxşar mənzərələrlə yadda qalan ardıcıl dördüncü qışdır. Yağış suyu üçün infrastruktur və drenaj sistemləri olmayan düşərgələr göllərə çevrildi, çadırlardan paltar, yemək və yataq dəstləri suların altında qaldı. Çadırlarını plastik örtük və qumla doldurulmuş un kisələri ilə möhkəmləndirmək üçün həftələr sərf edən ailələr yağış qarşısında çarəsiz qaldılar.

Xilasetmə qrupları zənglərin yalnız onda birinə cavab verə bildilər.

Meteorologiya şöbəsi yaxınlaşan yağışlar barədə xəbərdarlıq etmiş və bələdiyyələrə xəbərdarlıq etmişdi. Lakin Qəzzada işləyən qurumların resursları fəlakətin təsirlərini azaltmaq üçün kifayət deyildi. Yağışlar başladıqdan on iki saat sonra Hökumət Media Ofisi 70.000 çadırın su altında qaldığını və yüz minlərlə insanın evsiz qaldığını açıqladı.

Mülki Müdafiə qrupları zədələnmiş çadır və sığınacaqlardan 2166 kömək çağırışı aldı. Xilasetmə əməliyyatları üçün avadanlıq və yanacaq çatışmazlığı səbəbindən onlar bunlardan yalnız 218-nə cavab verə bildilər. Bəzi binalar qismən və ya tamamilə uçsa da, Qəzzada təxminən 2000 binanın uçma riski altında olduğu təxmin edilir.

Beynəlxalq təşkilatlar və yerli təşəbbüslər tərəfindən verilən yardım əsasən brezent, plastik örtük və ip kimi nadir materiallarla məhdudlaşır. İsrail, HƏMAS-ın silahlarını təhvil verməkdən imtina etməsini əsas gətirərək, tikinti materiallarının və hazır evlərin Qəzzaya girişini əngəlləyir. Lakin, 10 oktyabr 2025-ci ildə qüvvəyə minən atəşkəs müqaviləsinin birinci mərhələsi karvanların, çadırların və sığınacaq materiallarının Qəzzaya dərhal daxil olmasını nəzərdə tuturdu.

Müqavilənin hazırlanmasında rol oynayan vasitəçi Bişara Bəhbah X-də paylaşım edərək məsul şəxslərə reaksiya verdi. Bəhbah bildirib ki, "Sülh Şurası kağız üzərində qalır, atəşkəs birtərəflidir və yenidənqurma ritorikası İsrailə qarşı qlobal qəzəbi yatırmaq üçün istifadə edilən boş sözlərdən başqa bir şey deyil". O, İsraildən dərhal çadırların və hazır evlərin girişinə icazə verməsini və hər gün ən azı min yardım maşınının Qəzzaya çatmasını tələb etdi.

Son iki günün yağışlarının daha böyük bir fəlakətin başlanğıcı olduğu deyilir. BMT-nin Humanitar İşlər üzrə Koordinasiya Ofisinin (OCHA) məlumatına görə, 950.000 məcburi köçkün təbii düzənlik ərazilərdə və ya yağış suyu və kanalizasiya toplama hovuzlarının ətrafında, daşqın riski olan ərazilərdə yaşayır.

Qəzza Bələdiyyəsi çadırların yalnız yağış suyu ilə deyil, həm də kanalizasiya ilə dolu olduğunu bildirib. İşğalçı ordusunun Qəzzanın infrastrukturunun 85%-dən çoxunu məhv etməsi suyun drenajını və potensial daşqınlara qarşı mübarizəni daha da çətinləşdirir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çadırların və əsas yardım ləvazimatlarının kəskin çatışmazlığını həm maliyyələşdirmənin qeyri-kafiliyi, həm də İsrail məhdudiyyətləri ilə əlaqələndirir. Sərhəd keçid məntəqələri bağlı qalsa və yardım girişi məhdudlaşdırılsa da, beynəlxalq təşkilatların anbarlarında yalnız 2800 çadırın olduğu bildirilir; çadırlara təcili ehtiyac 121.000-i keçib.