Böyük Britaniyanın İsrailə qarşı tənqidi, Qərb Şəriyəsindəki məskunlaşma siyasətinə qarşı beynəlxalq reaksiyanın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Miliband çərşənbə axşamı parlamentdə çıxışında İsrail köçkünlərinin fələstinlilərə qarşı hücumlarını qətiyyətlə pislədi və Britaniyanın İsrailə qarşı siyasətində "hərtərəfli dəyişiklik" edəcəyini açıqlayıb.
Miliband "dünyanın dəhşətli köçkün terroruna və fələstinlilərin evlərindən didərgin salınmasına şahid olduğunu" bildirib və əlavə edib ki, onun hökuməti "iki dövlətli həllin məhv edilməsinə dözməyəcək". "Biz tədbir görəcəyik və mən qarşıdakı həftələrdə hərtərəfli tədbirlər seriyası elan edəcəyəm", - deyə o bildirib.
İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar bir podkastda bildirib ki, "Əgər Britaniya İsrailə qarşı hərəkət edərsə, İsrail də Britaniyaya qarşı hərəkət edəcək".
Saar İsrailin necə cavab verəcəyini dəqiqləşdirməyib. Lakin İsrailin Britaniya diplomatlarını ölkədən çıxarmağı düşündüyü barədə məlumatlar yayılıb.
Saar əlavə edib ki, "İsrailə qarşı hərəkət etməyin mümkün olduğu və İsrailin qisas ala bilmədiyi dövr bitib. Əgər onlar hərəkət edərsə, düşünürəm ki, bu, ciddi bir səhv olardı".
İsrailli nazir həmçinin Londonu qarşıdan gələn 27 oktyabr seçkilərinə "müdaxilə etməkdə" günahlandırıb.
Böyük Britaniyanın İsrailə qarşı tənqidi Qərb Şəriyəsindəki məskunlaşma siyasətinə qarşı beynəlxalq reaksiyanın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, İtaliya, Hollandiya, Norveç və Kanada bu yaxınlarda İsrailin Qərb Şəriyəsində 1200-dən çox mənzil vahidi üçün tender prosesinə başlamasını pisləyən və Təl-Əvivi məskunlaşmaları genişləndirmək planlarından imtina etməyə çağıran birgə bəyanat yayıblar.
Ölkələr köçkünlərin Fələstin mülki əhalisinə qarşı "misli görünməmiş zorakılıq səviyyəsini" və Fələstin iqtisadiyyatına ciddi məhdudiyyətlərin yaratdığı qeyri-sabitliyi vurğuladılar. Bəyanatda İsrail "dərhal bu planları geri götürməyə və Qərb Şəriyəsindəki yaşayış məntəqələrini genişləndirməyi dayandırmağa" çağırılır.
İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu və onun sağçı müttəfiqləri qarşıdan gələn və gözlənilən qısa seçkilərdən əvvəl Qərb Şəriyəsindəki yəhudi yaşayış məntəqələrinə dəstəyini artırırlar.
Bu dövrdə fələstinliləri bölgədən qovmağı hədəfləyən ifrat sağçı köçkünlərin hücumlarında da artım müşahidə olunub. Köçkünlərin zorakılığı Qəzza müharibəsi səbəbindən İsrail ilə münasibətləri onsuz da gərgin olan bir çox ölkədən tənqidlərə səbəb olur.
Britaniya hökumətinin mümkün yeni tədbirlərinin əhatə dairəsi hələ açıqlanmayıb. Lakin Milibandın açıqlamaları göstərir ki, London İsrailin Qərb Şəriyəsindəki siyasətinə qarşı daha sərt mövqe tuta bilər.
İsrailin Böyük Britaniyaya qarşı mümkün əks tədbirlərinin nə olacağı hələ də bəlli deyil.
Şərqi Qüds istisna olmaqla, Qərb Şəriyəsində təxminən 3 milyon fələstinli yaşayır. Bölgədə təxminən 500.000 İsrailli köçkün də var.
İsrail Qərb Şəriyəsindəki fələstinlilərin hərəkət azadlığını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Fələstinlilər Şərqi Qüdsə və ya İsrailə daxil olmaq üçün nəzarət məntəqələrindən keçmək üçün hakimiyyət orqanlarından icazə almalıdırlar.
İsrail 1967-ci ildə Altı Günlük Müharibədən sonra Qərb Şəriyəsini işğal etdi. O vaxtdan bəri bölgədə İsrail mülki şəxsləri üçün çoxsaylı yaşayış məntəqələri salınıb və bu yaşayış məntəqələrinin əhalisi illər ərzində xeyli artıb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və beynəlxalq ictimaiyyətin böyük bir hissəsi işğal olunmuş Qərb Şəriyəsində və Şərqi Qüdsdə İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa görə qanunsuz hesab edir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2016-cı ildə qəbul edilmiş 2334 saylı qətnaməsi də İsraili işğal olunmuş Fələstin ərazilərində yaşayış məntəqələri fəaliyyətlərini dayandırmağa çağırırdı. Buna baxmayaraq, yaşayış məntəqələri fəaliyyətləri davam edib və son illərdə yüksək səviyyələrə çatıb.
Lakin İsrail yaşayış məntəqələrinin beynəlxalq hüquqa görə qanunsuz olduğu fikrini qəbul etmir. İsrail hökumətləri Qərb Sahilinin son statusunun birbaşa danışıqlar yolu ilə müəyyən edilməli olduğunu iddia edirlər. BMT bildirir ki, məskunlaşmaların genişləndirilməsi və məskunlaşma zorakılığı fələstinlilərin məcburi köçürülməsi riskini artırır və iki dövlətli həllin mövcudluğunu zəiflədir.
İsrailin Qərb Şəriyədəki siyasəti son illərdə regionun faktiki olaraq ilhaqına doğru addımların atılması ilə bağlı beynəlxalq narahatlıqları da artırıb. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi 2024-cü il tarixli məsləhət rəyində işğal olunmuş Fələstin ərazilərində İsrail məskunlaşmalarının beynəlxalq hüquqa zidd olduğu fikrini təkrarlayıb.
Britaniya Qərb Şəriyəsindəki köçkünlərə qarşı sanksiyalar hazırlayır; İsrail qisasla hədələyir
Böyük Britaniyanın İsrailə qarşı tənqidi, Qərb Şəriyəsindəki məskunlaşma siyasətinə qarşı beynəlxalq reaksiyanın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Miliband çərşənbə axşamı parlamentdə çıxışında İsrail köçkünlərinin fələstinlilərə qarşı hücumlarını qətiyyətlə pislədi və Britaniyanın İsrailə qarşı siyasətində "hərtərəfli dəyişiklik" edəcəyini açıqlayıb.
Miliband "dünyanın dəhşətli köçkün terroruna və fələstinlilərin evlərindən didərgin salınmasına şahid olduğunu" bildirib və əlavə edib ki, onun hökuməti "iki dövlətli həllin məhv edilməsinə dözməyəcək". "Biz tədbir görəcəyik və mən qarşıdakı həftələrdə hərtərəfli tədbirlər seriyası elan edəcəyəm", - deyə o bildirib.
İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar bir podkastda bildirib ki, "Əgər Britaniya İsrailə qarşı hərəkət edərsə, İsrail də Britaniyaya qarşı hərəkət edəcək".
Saar İsrailin necə cavab verəcəyini dəqiqləşdirməyib. Lakin İsrailin Britaniya diplomatlarını ölkədən çıxarmağı düşündüyü barədə məlumatlar yayılıb.
Saar əlavə edib ki, "İsrailə qarşı hərəkət etməyin mümkün olduğu və İsrailin qisas ala bilmədiyi dövr bitib. Əgər onlar hərəkət edərsə, düşünürəm ki, bu, ciddi bir səhv olardı".
İsrailli nazir həmçinin Londonu qarşıdan gələn 27 oktyabr seçkilərinə "müdaxilə etməkdə" günahlandırıb.
Böyük Britaniyanın İsrailə qarşı tənqidi Qərb Şəriyəsindəki məskunlaşma siyasətinə qarşı beynəlxalq reaksiyanın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, İtaliya, Hollandiya, Norveç və Kanada bu yaxınlarda İsrailin Qərb Şəriyəsində 1200-dən çox mənzil vahidi üçün tender prosesinə başlamasını pisləyən və Təl-Əvivi məskunlaşmaları genişləndirmək planlarından imtina etməyə çağıran birgə bəyanat yayıblar.
Ölkələr köçkünlərin Fələstin mülki əhalisinə qarşı "misli görünməmiş zorakılıq səviyyəsini" və Fələstin iqtisadiyyatına ciddi məhdudiyyətlərin yaratdığı qeyri-sabitliyi vurğuladılar. Bəyanatda İsrail "dərhal bu planları geri götürməyə və Qərb Şəriyəsindəki yaşayış məntəqələrini genişləndirməyi dayandırmağa" çağırılır.
İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu və onun sağçı müttəfiqləri qarşıdan gələn və gözlənilən qısa seçkilərdən əvvəl Qərb Şəriyəsindəki yəhudi yaşayış məntəqələrinə dəstəyini artırırlar.
Bu dövrdə fələstinliləri bölgədən qovmağı hədəfləyən ifrat sağçı köçkünlərin hücumlarında da artım müşahidə olunub. Köçkünlərin zorakılığı Qəzza müharibəsi səbəbindən İsrail ilə münasibətləri onsuz da gərgin olan bir çox ölkədən tənqidlərə səbəb olur.
Britaniya hökumətinin mümkün yeni tədbirlərinin əhatə dairəsi hələ açıqlanmayıb. Lakin Milibandın açıqlamaları göstərir ki, London İsrailin Qərb Şəriyəsindəki siyasətinə qarşı daha sərt mövqe tuta bilər.
İsrailin Böyük Britaniyaya qarşı mümkün əks tədbirlərinin nə olacağı hələ də bəlli deyil.
Şərqi Qüds istisna olmaqla, Qərb Şəriyəsində təxminən 3 milyon fələstinli yaşayır. Bölgədə təxminən 500.000 İsrailli köçkün də var.
İsrail Qərb Şəriyəsindəki fələstinlilərin hərəkət azadlığını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Fələstinlilər Şərqi Qüdsə və ya İsrailə daxil olmaq üçün nəzarət məntəqələrindən keçmək üçün hakimiyyət orqanlarından icazə almalıdırlar.
İsrail 1967-ci ildə Altı Günlük Müharibədən sonra Qərb Şəriyəsini işğal etdi. O vaxtdan bəri bölgədə İsrail mülki şəxsləri üçün çoxsaylı yaşayış məntəqələri salınıb və bu yaşayış məntəqələrinin əhalisi illər ərzində xeyli artıb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və beynəlxalq ictimaiyyətin böyük bir hissəsi işğal olunmuş Qərb Şəriyəsində və Şərqi Qüdsdə İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa görə qanunsuz hesab edir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2016-cı ildə qəbul edilmiş 2334 saylı qətnaməsi də İsraili işğal olunmuş Fələstin ərazilərində yaşayış məntəqələri fəaliyyətlərini dayandırmağa çağırırdı. Buna baxmayaraq, yaşayış məntəqələri fəaliyyətləri davam edib və son illərdə yüksək səviyyələrə çatıb.
Lakin İsrail yaşayış məntəqələrinin beynəlxalq hüquqa görə qanunsuz olduğu fikrini qəbul etmir. İsrail hökumətləri Qərb Sahilinin son statusunun birbaşa danışıqlar yolu ilə müəyyən edilməli olduğunu iddia edirlər. BMT bildirir ki, məskunlaşmaların genişləndirilməsi və məskunlaşma zorakılığı fələstinlilərin məcburi köçürülməsi riskini artırır və iki dövlətli həllin mövcudluğunu zəiflədir.
İsrailin Qərb Şəriyədəki siyasəti son illərdə regionun faktiki olaraq ilhaqına doğru addımların atılması ilə bağlı beynəlxalq narahatlıqları da artırıb. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi 2024-cü il tarixli məsləhət rəyində işğal olunmuş Fələstin ərazilərində İsrail məskunlaşmalarının beynəlxalq hüquqa zidd olduğu fikrini təkrarlayıb.