İran-Amerika arasında imzalanacağı planlaşdırılan sülh sazişi təxirə salınıb. Tərəflər İsveçrədə nəzərdə tutulan görüşü ertələyiblər. Buna səbəblər qeyd edilməsə də, hələ ki, sazişin imzalanmasına maniə olan İsrailin Livana hücumu ehtimallar içində öncüldür. Hətta Amerika proksi qüvvəsinə israrına baxmayaraq İsrail Livana qarşı hərbi əməliyyatları genişləndirməkdədir. Bunun isə özünəməxsus səbəbləri var.
Hal-hazırda İsrail xalqı çoxsaylı gərgin müharibə mühitində savaşların dayandırılmasına maraqlıdır. Bunu ölkədə keçirilən aksiyalar, müxalifət komandasının çıxışlarından da müşahidə etmək olar. Lakin Binyamin Netanyahu və onun rəhbərlik etdiyi Likud Partiyası müharibəyə israrlıdır.
İsrail sistemli olaraq qonşulara qarşı savaşı artıq onun dünya ölkələri tərəfindən yetərincə qınaq atəşinə tutması ilə nəticələnib. Anti-İsrail aksiyaları, bəzi ölkələrlə rəsmi münasibətlərin pozulması, hətta Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin bu ölkənin aparıcı şəxsləri barəsində həbs qərarı belə vəziyyəti dəyişmir.
İlk səbəb olaraq Amerikanın Yaxın Şərq daxil olmaqla bir çox təbii sərvətlərlə zəngin ölkələri qorxu, əsarət altında saxlamaqla onların məcburi xərac ödəməsini göstərmək olar. ABŞ İsrailə hər növ yardımla “arxalı köpək qurd basar” misalını həyata keçirərək İsrailin əli ilə bu ölkələrin kölə siyasətini davam etdirir.
Yaxın Şərqin qəlbində xərçəng şişi olaraq İsrail təkcə ərəb dövlətlərinin təbii sərvətləri ilə yekunlaşmır. Eyni halda ticarət dövriyyəsi, bu ölkələrə idxal siyasətini də əlində saxlayan Amerika bununla İsrailin mövcudluğunu bütün gücü ilə qoruyur. Təsadüfi deyil ki, dövlət büdcəsinin icazə verdiyi ərəb dövlətlərində istehsalda süni maniə bu gün müttəfiqlərin bu ölkədə azad bazara nəzarət imkanlarını əlində saxlamaq üçün ən ideal vasitədir.
Burada inanc faktoru görünməyən, lakin Qərbin ən qoruxu yuxusu olaraq İsrailin daimi silahlandırılmasına ən əsas səbəblərdən biri hesab olunur. Bu gün İslamın idioloji vəziyyəti dünya üçün çökməkdə olan məktəblərin ən böyük kabusudur.
Təsadüfi deyildir ki, İslam adı altında Qərbin maliyyələşdirdiyi Əl-Qaidə, Nusra, İŞİD kimi təşkilatları İslam dünyası, xüsusi olaraq onlarla eyni din və eyni əqidəni daşıyan Fələstində qəddarlıqla öldürülən dindaşlarına soyqırım siyasəti həyata keçirən İsrail və sionizmə qarşı deyil, Suriyada, İraqda, hətta Türkiyədə dinc əhalinin qanına qəltan edərək önların qətliamını həyata keçirən müsəlmanlara qarşıdırlar.
Bütün bunlar artıq illərdir İslam dünyasında məzhəbi ayrı-seçkilikləri qızışdıran və bununla da İslamın qüdrətini zəiflətməyə çalışan Amerikanın bu siyasətdə ərəb-islam ölkələrini təsir altında saxlamaları, xüsusi olaraq onların üzərinə İsrail ordusunu yönəltmələri bu gün İsrailə ayırılan böyük maliyyə yardımlarının əsasını təşkil edən xüsusi səbəblərdəndir. Amerika İsrailin Yaxın Şərdə mövcudluğu müqabilində onu müharibə ölkəsinə, bütün qonşuları ilə yanaşı ərəb dünyasına düşmən edib. Eyni halda o, özünün dünyanı həm siyasi, həm iqtisadi, əsasən də idiolojoi idarə etməsi üçün İsrailə ehtiyac duyur. Amerika anlayır ki, ərəb dünyası üzərindən əsarət zənciri qırılarsa o okeandan bu tərəfə təsir imkanını itirəcək. Bu düşüncə təkcə Qərbi deyil, İsraili də böyük qorxu altında saxlayan ən dəhşətli həqiqətdir. Elə buna görə də İsrail mövcudluğu naminə qonşularla müharibə atmosferində yaşamağa razıdır. Lakin seçimlər həmişə arzulanan kimi olmur.
Nəticədə bu günün imzalanması nəzərdə tutulan sazişi artıq iqtisadi, siyasi, eyni halda əqidəvi olaraq İranın simasında İslamı dünya üçün yeni bir pəncərədən təqdimatına səbəb olub. Bu isə illərdir aparılan siyasətin gözlənilməz dönüşünə ünvanlı olan qorxulu kabusdur. Qərb bunu anlayır və bu müharibədə İsraili əlində rıçaq olaraq itirməmək üçün Livandan Suriyaya istiqamətlənəcək müharibə ssenarisini çevirərək mümkün keçidlə dünyanın dərin böhranını həll etməyə cəhd, eyni halda İsrailin hərbi fəaliyyətini Yanın Şərq üçün qorumaq niyyətində israrlıdır.
Sonrakı mərhələdə nələr olacağı, dünya hansı gözləmədiyi sürprizlərlə üzləşəcəyini müşahidə etmək üçün bir az zamana ehtiyac var.
İsrail niyə müharibələrə bu qədər maraqlıdır?
İran-Amerika arasında imzalanacağı planlaşdırılan sülh sazişi təxirə salınıb. Tərəflər İsveçrədə nəzərdə tutulan görüşü ertələyiblər. Buna səbəblər qeyd edilməsə də, hələ ki, sazişin imzalanmasına maniə olan İsrailin Livana hücumu ehtimallar içində öncüldür. Hətta Amerika proksi qüvvəsinə israrına baxmayaraq İsrail Livana qarşı hərbi əməliyyatları genişləndirməkdədir. Bunun isə özünəməxsus səbəbləri var.
Hal-hazırda İsrail xalqı çoxsaylı gərgin müharibə mühitində savaşların dayandırılmasına maraqlıdır. Bunu ölkədə keçirilən aksiyalar, müxalifət komandasının çıxışlarından da müşahidə etmək olar. Lakin Binyamin Netanyahu və onun rəhbərlik etdiyi Likud Partiyası müharibəyə israrlıdır.
İsrail sistemli olaraq qonşulara qarşı savaşı artıq onun dünya ölkələri tərəfindən yetərincə qınaq atəşinə tutması ilə nəticələnib. Anti-İsrail aksiyaları, bəzi ölkələrlə rəsmi münasibətlərin pozulması, hətta Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin bu ölkənin aparıcı şəxsləri barəsində həbs qərarı belə vəziyyəti dəyişmir.
İlk səbəb olaraq Amerikanın Yaxın Şərq daxil olmaqla bir çox təbii sərvətlərlə zəngin ölkələri qorxu, əsarət altında saxlamaqla onların məcburi xərac ödəməsini göstərmək olar. ABŞ İsrailə hər növ yardımla “arxalı köpək qurd basar” misalını həyata keçirərək İsrailin əli ilə bu ölkələrin kölə siyasətini davam etdirir.
Yaxın Şərqin qəlbində xərçəng şişi olaraq İsrail təkcə ərəb dövlətlərinin təbii sərvətləri ilə yekunlaşmır. Eyni halda ticarət dövriyyəsi, bu ölkələrə idxal siyasətini də əlində saxlayan Amerika bununla İsrailin mövcudluğunu bütün gücü ilə qoruyur. Təsadüfi deyil ki, dövlət büdcəsinin icazə verdiyi ərəb dövlətlərində istehsalda süni maniə bu gün müttəfiqlərin bu ölkədə azad bazara nəzarət imkanlarını əlində saxlamaq üçün ən ideal vasitədir.
Burada inanc faktoru görünməyən, lakin Qərbin ən qoruxu yuxusu olaraq İsrailin daimi silahlandırılmasına ən əsas səbəblərdən biri hesab olunur. Bu gün İslamın idioloji vəziyyəti dünya üçün çökməkdə olan məktəblərin ən böyük kabusudur.
Təsadüfi deyildir ki, İslam adı altında Qərbin maliyyələşdirdiyi Əl-Qaidə, Nusra, İŞİD kimi təşkilatları İslam dünyası, xüsusi olaraq onlarla eyni din və eyni əqidəni daşıyan Fələstində qəddarlıqla öldürülən dindaşlarına soyqırım siyasəti həyata keçirən İsrail və sionizmə qarşı deyil, Suriyada, İraqda, hətta Türkiyədə dinc əhalinin qanına qəltan edərək önların qətliamını həyata keçirən müsəlmanlara qarşıdırlar.
Bütün bunlar artıq illərdir İslam dünyasında məzhəbi ayrı-seçkilikləri qızışdıran və bununla da İslamın qüdrətini zəiflətməyə çalışan Amerikanın bu siyasətdə ərəb-islam ölkələrini təsir altında saxlamaları, xüsusi olaraq onların üzərinə İsrail ordusunu yönəltmələri bu gün İsrailə ayırılan böyük maliyyə yardımlarının əsasını təşkil edən xüsusi səbəblərdəndir. Amerika İsrailin Yaxın Şərdə mövcudluğu müqabilində onu müharibə ölkəsinə, bütün qonşuları ilə yanaşı ərəb dünyasına düşmən edib. Eyni halda o, özünün dünyanı həm siyasi, həm iqtisadi, əsasən də idiolojoi idarə etməsi üçün İsrailə ehtiyac duyur. Amerika anlayır ki, ərəb dünyası üzərindən əsarət zənciri qırılarsa o okeandan bu tərəfə təsir imkanını itirəcək. Bu düşüncə təkcə Qərbi deyil, İsraili də böyük qorxu altında saxlayan ən dəhşətli həqiqətdir. Elə buna görə də İsrail mövcudluğu naminə qonşularla müharibə atmosferində yaşamağa razıdır. Lakin seçimlər həmişə arzulanan kimi olmur.
Nəticədə bu günün imzalanması nəzərdə tutulan sazişi artıq iqtisadi, siyasi, eyni halda əqidəvi olaraq İranın simasında İslamı dünya üçün yeni bir pəncərədən təqdimatına səbəb olub. Bu isə illərdir aparılan siyasətin gözlənilməz dönüşünə ünvanlı olan qorxulu kabusdur. Qərb bunu anlayır və bu müharibədə İsraili əlində rıçaq olaraq itirməmək üçün Livandan Suriyaya istiqamətlənəcək müharibə ssenarisini çevirərək mümkün keçidlə dünyanın dərin böhranını həll etməyə cəhd, eyni halda İsrailin hərbi fəaliyyətini Yanın Şərq üçün qorumaq niyyətində israrlıdır.
Sonrakı mərhələdə nələr olacağı, dünya hansı gözləmədiyi sürprizlərlə üzləşəcəyini müşahidə etmək üçün bir az zamana ehtiyac var.