Avropa Şurası nümayişlər, ifadə azadlığı və insan haqları ilə bağlı Türkiyəyə xəbərdarlıq etdi

Avropa Şurasının bəyanatında çevik qüvvət polisinin müxtəlif şəhərlərdə, xüsusən də İstanbul, Ankara və İzmirdə keçirilən nümayişlər zamanı dinc etirazçılara qarşı gözyaşardıcı qaz, səs qumbarası və su şırnaqlarından istifadə etdiyi barədə xəbərlərə istinad edib.

Avropa Şurasının İnsan Haqları üzrə Komissarı Maykl O'Flaherti bazar ertəsi gecə yaydığı bəyanatda, martın 19-da İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin (İBB) meri Əkrəm İmamoğlunun həbsi ilə başlayan etirazlar kontekstində Türkiyə hakimiyyətini "sərbəst toplaşmaq azadlığı" və "ifadə azadlığı" kimi insan haqlarını qorumağa çağırıb.

Etirazların başlanğıcından bəri yerində olan məhdudiyyətlərə toxunaraq Türkiyədəki son etiraz aksiyaları insanlara qarşı sərt davranışı tənqid edib.

Şuranın bəyanatında həmçinin İstanbul, Ankara və İzmir başda olmaqla müxtəlif şəhərlərdə keçirilən nümayişlər zamanı çevik qüvvət polisinin dinc etirazçılara qarşı gözyaşardıcı qaz, səs qumbarası və su şırnaqlarından istifadə etdiyinə dair xəbərlərə də toxunulub.

Etirazçıların bir çoxunun polis zorakılığı və pis rəftarla qarşılaşdığını qeyd edən O'Flaherty deyib: "Bəzi etirazçıların törətdiyi zorakılıq hərəkətlərinin polisin həddən artıq güc tətbiq etməsinə haqq qazandıra bilməyəcəyini vurğulamaq istərdim. Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin presedent hüququna görə, güc tətbiq ediləcəyi təqdirdə, bu, son standartlara və tələblərə cavab verməlidir".

Komissar O'Flaherti jurnalistlərin saxlanmasına da toxunaraq deyib: "Jurnalistlərə və media işçilərinə öz jurnalistlik vəzifələrini yerinə yetirərkən hücuma məruz qalması və bu gün bəzi şəhərlərdə keçirilən reydlər zamanı jurnalistlərin etiraz aksiyaları ilə bağlı reportaj hazırladıqları üçün saxlanılması məni narahat edir. Jurnalistlərin və media işçilərinin peşə vəzifələrini yerinə yetirməsinə mane olmamaq lazımdır".

Türkiyədə bəzi sosial media hesablarının bloklanmasından narahatlığını dilə gətirib.

İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Əkrəm İmamoğlunun həbsindən sonra verdiyi açıqlamada Avropa Komissiyası Türkiyənin “demokratik ənənələrinə sadiqliyi” ilə bağlı ciddi sualların yarandığını bildirib. Lakin Komissiya birbaşa qınaq ifadə etməkdən çəkindi.

İmamoğlu İstanbul Universitetindən aldığı diplomun martın 18-də ləğv edilməsindən bir gün sonra saxlanılıb, daha sonra martın 23-də “korrupsiya” istintaqı çərçivəsində həbs edilib.

Bütün bu proses son həftələrdə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyə Başçılığına qarşı açılan araşdırmalardan sonra və CHP-nin prezidentliyə namizədliyi üçün ilkin seçkilər öncəsi baş verib.

Lakin həbs olunduğu gün İmamoğlu 15 milyona yaxın səslə ana müxalifət Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) prezidentliyə namizədi elan edilib.

Məsələ ilə bağlı Avropa Komissiyasının sözçüsü, “Avropa Birliyinə namizəd olaraq Türkiyə demokratik dəyərləri qorumalıdır. Seçilmiş məmurların hüquqlarına və dinc nümayiş hüququna tam hörmət edilməlidir" deyib.

Daha sonra vurğulanıb ki, Türkiyənin Avropa ilə əlaqələrini qoruyub saxlaması ancaq açıq şəkildə demokratiyaya sadiqliyi ilə mümkün olacaq.

Avropa Şurası keçən həftə Euronews-a göndərdiyi e-poçtda İmamoğlu haqqında verilən həbs qərarını şiddətlə qınadığını vurğulamışdı.

İmamoğlunu “qarşıdan gələn prezident seçkiləri üçün namizədlərdən biri” olaraq xarakterizə edən AB Şurası bəyanatda deyib: “Qarşıdan gələn prezident seçkiləri üçün əsas namizədlərdən biri kimi görünən siyasi xadimə qarşı bütün təzyiq xüsusiyyətlərini daşıyan, demokratik yolla seçilmiş İstanbul Bələdiyyə Başçısı Əkrəm İmamoğlunun həbsinə dair bu qərarı şiddətlə qınayırıq”.

CHP-nin ilkin seçkilərinə və İmamoğlunun diplomunun ləğvinə də toxunan AB Şurasının bəyanatında “Bu həbsi xüsusilə qınayırıq, çünki İmamoğlunun partiyası CHP-nin prezidentliyə namizədini müəyyən etməsindən bir neçə gün əvvəl baş verib və İstanbul Universitetinin İmamoğlunun diplomunu ləğv etmək qərarına əməl etdiyi üçün prezidentliyə namizədlər üçün şərtlərdən biri olub”.

 

AP Türkiyə məruzəçisi: “Tam avtoritar dövlətə doğru tam sürət”

Avropa Parlamentinin (AP) Türkiyə məruzəçisi Nacho Sanchez Amor da İmamoğlunun saxlanılmasına X hesabında etdiyi paylaşımla reaksiya verib.

“Əkrəm İmamoğlunun 100 nəfərlə birlikdə saxlanılması və nümayişlərə 4 günlük qadağa qoyulması xəbərini böyük narahatlıqla izləyirik” deyib.

İmamoğlunun həbsinə AP-dəki Avropa Sosialistlər Partiyası (PES) də reaksiya verib.

X hesabından PES lideri Luca Menesini adına paylaşılan paylaşımda, "Əkrəm İmamoğlunun və yerli nümayəndələr də daxil olmaqla 100 nəfərin həbsini pisləyirik. İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyə Başçısının dediyi kimi, "bu xalqın iradəsinə zərbədir". Mütərəqqi bələdiyyə başçılarının və Ərdoğan rejiminin hədəfində olan bütün insanların yanındayıq" və İMM İmamoğluna dəstəyini ifadə edib.