Araik Harutyunyan və daha 4 nəfər ömürlük, Arkadi Qukasyan və Bako Saakyan isə 20 il həbsə məhkum edilib

Fevralın 5-də Bakıda keçirilən məhkəmə prosesində tanınmayan “Dağlıq Qarabağ Respublikası”nın keçmiş liderləri və onlarla birlikdə təqsirləndirilən şəxslərə hökm oxunub.

Bakı Hərbi Məhkəməsində hakim Zeynal Ağayevin sədrliyi ilə keçirilən iclasda separatçı quruma rəhbərlik etmiş Araik Harutyunyan, “müdafiə naziri” Levon Mnatsakanyan, “müdafiə nazirinin birinci müavini” Davit Manukyan, “xarici işlər naziri” Davit Babayan və “siyasətçi” Davit İşxanyan qəti olaraq ömürlük azadlıqdan məhrum edilib.

Məhkəmənin qərarına görə, tanınmayan qurumun keçmiş “prezidentləri” Arkadi Qukasyan və Bako Saakyan 20 il, Xocalı soyqırımını törətməkdə ittiham edilən Madat Babayan 19 il müddətinə azadlıqdan məhrum olunub.

Qərarda qeyd edilib ki, sözügedən şəxslər ömürlük azadlıqdan məhrumetmə nəzərdə tutan cinayətlərdə ittiham olunmalarına və həmin ittihamların məhkəmə istintaqı zamanı sübuta yetirilməsinə baxmayaraq, yekun hökm çıxarılanadək 65 yaşlarına çatdıqları üçün Cinayət Məcəlləsinin tələblərinə əsasən onlara ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edilə bilməz.

Dövlət ittihamını müdafiə edən prokurorlar proses zamanı təqsirləndirilən şəxslərin ömürlük azadlıqdan məhrum olunmasını təklif etmişdi.

Məhkəmə prosesi 2025-ci il yanvarın 17-də başlayıb. Araik Arutyunyan və onunla mühakimə olunan ümumilikdə 15 nəfərə 2 min 548 epizod üzrə terrorçuluq, soyqırımı, təcavüzkar müharibə başlama, işgəncə, qəsdən adam öldürmə daxil olmaqla, müxtəlif maddələrlə ittiham irəli sürüldüyü bildirilir.

Dekabrın 26-da Bakı Hərbi Məhkəməsində cinayət işi üzrə məhkəmə baxışı başa çatıb və təqsirləndirilən şəxslər son sözlə çıxış ediblər.

Davit İşxanyan çıxışında ittihamları qəbul etmədiyini bildirib: “Özümü təqsirkar hesab etmirəm, mən hansısa cinayət törətməmişəm”.

Levon Mnatsakanyan da son sözündə ona qarşı irəli sürülən ittihamlarla razılaşmadığını deyib: “Mənə qarşı irəli sürülmüş ittihamların heç birində özümü günahkar hesab etmirəm”.

Arkadi Qukasyan ittiham tərəfinin dəlilləri ilə razılaşmadığını bildirib və özünün əks arqumentlərini səsləndirib. Bako Saakyan da ittihamları qəbul etmədiyini qeyd edib.

Davit Babayan və Davit Manukyan da çıxışlarında ittiham tərəfinin mövqeyi ilə razılaşmadıqlarını bildiriblər. Davit Manukyan, həmçinin, separatçı qurumun “təhlükəsizlik şurası”nın iclaslarına qatılmadığını deyib.

Araik Harutyunyan da son sözündə dövlət ittihamını müdafiə edən prokurorların arqumentləri ilə razılaşmadığını vurğulayıb.

Hakim dekabrın 26-da məhkəmə baxışının başa çatdığını elan edib, məhkəmə kollegiyası müşavirəyə gedib.

1990-cı illərin əvvəllərində Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuş, Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi və ətrafındakı 7 rayon işğal edilmişdi. 2020-ci ildə 44 günlük müharibə və 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatlar nəticəsində Azərbaycan bütün ərazilərində suverenliyini bərpa edib. Bakıda mühakimə edilən şəxslərin əksəriyyətinin 2023-cü ildə tutulduğu qeyd olunur.

Mətnə görə, Azərbaycan rəsmən 19 erməni məhbus saxladığını, onların arasında tanınmayan qurumun keçmiş rəhbərlərinin də olduğunu bildirir. Bu il yanvarın 14-də Azərbaycan müxtəlif maddələr üzrə məhkum edilmiş dörd erməni məhbusu - Gevorq Sujyan, Davit Davtyan, Vigen Eulyekcan və Vaqif Xaçatryanı Ermənistana təhvil verib.

Məhbusların taleyi tərəflər arasında açıq qalan məsələlərdən biri kimi göstərilir. Mətnə əsasən, avqustun 8-də Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirləri Vaşinqtonda sülh sazişini paraflayıblar, lakin Ağ Evdə imzalandığı qeyd edilən ayrıca bəyannamə bu mövzu üzrə Bakıya konkret öhdəlik qoymur.

Həmçinin iddia olunur ki, görüşdən sonra yayılan görüntülərdə ABŞ prezidenti Donald Trampın Nikol Paşinyanla söhbətində məhbus məsələsinə toxunduğu və onların azadlığa buraxılmasına yardım edəcəyini bildirdiyi səslənib. Bununla belə, həmin istiqamətdə atılacaq addımlarla bağlı əlavə rəsmi açıqlama verilmədiyi qeyd olunur.