44 fərqli ölkədən 114 Quran nüsxəsi, yazıldığı dövrlərin estetikasını əks etdirir və İstanbulda nümayiş olunur.
Taksim Məscidi Mədəniyyət və İncəsənət Mərkəzində açılan "Qızıl Hərflər: 114 Müshəf, Bir Söz" sərgisi, İslam tarixinin müxtəlif dövrlərində yazılmış Quran nüsxələri vasitəsilə ayələr ətrafında formalaşan konseptual dünyanı bir araya gətirib.
Sərginin baş koordinatoru Abdullah Dide Şentürk verdiyi açıqlamada, könüllü olduğu "mynameislam" platformasının kolleksiyasından əsərlərin tamaşaçılar üçün nümayiş etdirildiyini bildirib.
Şentürk bildirib ki, platforma olaraq xaricdə yetim və yoxsul uşaqlar üçün festivallar təşkil edirlər və Qəzzaya bağışlanan gəlirlə Fələstin mövzulu məhsullar istehsal edirlər. “Biz ziyarət etdiyimiz müxtəlif ölkələrdən Quran əlyazmaları kolleksiyasını topladıq. Daha sonra bəzi çox xüsusi parçalar əlavə etdikdə ağlıma bu fikir gəldi. Quranda 114 surə var. Biz 114 Quran əlyazması olmasını və onları 114 anlayışla əlaqələndirməyi istədik.
Mövzu əslində 114 Quran əlyazması, 114 anlayış və 114 surədir. Sərgidəki hər bir Quran əlyazması bir surəyə açıqdır və bizim həmin surə ilə əlaqəli vacib bir anlayışımız var. Beləliklə, surənin bizə çatdırmağa çalışdığı ən vacib anlayışı götürüb əlyazmanın qarşısına qoyduq və onu surə ilə əlaqələndirdik.”
İslam incəsənətinin işıqlandırma, xəttatlıq və mərmər kimi gözəlliklərini nümayiş etdirmək məqsədi ilə yola düşdüklərini, lakin sonradan bir az sadə olacağını düşündükləri üçün konsepsiyanı genişləndirdiklərini izah edən Şentürk aşağıdakıları qeyd edib:
“Quranda həqiqət, hikmət və bərəkət kimi anlayışlardan bəhs olunur. Bu anlayışları professorlarımız Dilara Tekin, Şerafettin Kalay, Nureddin Yıldız, Firuzan Çetin və Mehmet Akif Can ilə müzakirə etdik. Bu anlayışlar “Hansı daxil edilməlidir, hansı daxil edilməməlidir və niyə daxil edilməlidir?” mövzusunda danışdığımız bir çox görüşdən sonra ortaya çıxdı.
Allahın izni ilə tezliklə Sultanəhməddə Quran Muzeyi adı altında daimi bir sərgi açmağı planlaşdırırıq. Orada əcnəbilər üçün hidayət anlayışı vurğulanacaq və 33 surə vasitəsilə 33 anlayış araşdırılacaq. Bu, sonradan müsəlman olanların, yəni sonradan müsəlman olanların imanla bağlı suallarına yönəlmiş bir araşdırma olacaq.”
Şentürk layihə tədqiqatlarının Quranın bugünkü problemlərə təklif etdiyi həll yollarına yönəlmiş, ailələri və gəncləri hədəf alan 99 konsepsiya üzərində işləməklə başladığını vurğuladı və əlavə edib: “Daha sonra Quran əlyazmalarının sayını 114-ə, yəni Qurandakı surələrin sayına çatdırdıq. Sərgidəki ən qədim əsər 1698-ci ildə Hamburqda yazılmış Latın Quran əlyazmasıdır. Həmçinin Çad, Misir və Sudandan olan əlyazmalar, eləcə də İraq xəttatı İbn əl-Bəvvabın əlyazması da var. Nüfuzlu əsərlərin faksimile reproduksiyaları və Şeyx Həmdullah, Əhməd Karahisari və Şəkərzadə Seyyid Mehmedin xəttatlıq əsərləri var. Bundan əlavə, Afrikadakı uşaqların Quranı əzbərləmək üçün istifadə etdikləri “lövh” adlı taxta lövhələrimiz var. Misirdən gətirilmiş, firuzəyi və müxtəlif daşlarla hazırlanmış, üzərində Fələk, Nas və İxlas surələri yazılmış üç hissəli bir əsər var. Şüşə qabda çox xüsusi miniatür Quran əlyazmaları da var. Bunlar da...” "Ümumiyyətlə, bunlar əlyazma və dəri ilə cildlənmiş Quranlardır", - deyə o bildirib.
"Rəsmlərin bir hissəsini Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardıq."
Ziyarətçilərin həm sərgini gəzmək, həm də nümayiş olunan əsərlərdəki konsepsiyalar haqqında müzakirələrin aparıldığı proqramlarda iştirak etmək imkanına malik olduqlarını bildirən Şentürk əlavə edib: "Buraya gələndə, əlbəttə ki, əvvəlcə 114 fərqli Quranı görəcəklər. Burada türk, Osmanlı, İran xəttatları, ərəb ölkələrindən və dünyanın müxtəlif yerlərindən xəttatların əsərləri var. Məsələn, Bosniya xəttatlığı, Əndəlüs xəttatlığı, 10 cildlik İstanbul Quranı. Onların bütün bunları burada görmək şansı var. Həmçinin Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardığımız bəzi fərmanlarımız, köhnə nizamnamələrimiz və xəttatlıq rəsmlərimiz var. Biz Quranları satmırıq, amma bəzi rəsmləri Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardıq."
Şentürk, "mynameislam" platforması tərəfindən hazırlanmış Fələstin mövzulu məhsulları da daxil etdiklərini qeyd edərək, "Təxminən 400 müxtəlif məhsulumuz var. Məhsullarımızdan bir seçim etdik və Amerikadan Kanadaya, İsveçrədən Almaniyaya qədər bir çox qurumlara, fondlara, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarına, məktəblərə və bir çox bölgəyə göndərdik" deyib.
Sərgi haqqında
Sərgi, erkən Quran əlyazmalarının sadə sətir düzülüşlərindən tutmuş ölçüsü, nisbəti və ritmi ilə klassik xəttatlıq məktəblərinin yetkin nümunələrinə qədər vizual bir dil izləyir.
Nadir və orijinal əsərləri ilə də diqqəti cəlb edən sərgi, 1698-ci ildə Hamburqda Latın adı "Al Corani" altında çap edilmiş Quran əlyazması ilə Qərb dünyasında Quranın erkən çap tarixinə işıq salır, təxminən 140 illik dəri cildli, əlyazma Çad Quran əlyazması isə müxtəlif coğrafiyalarda Quran yazı ənənəsinin davamlılığını ortaya qoyur. İslam tarixinin ən dəyərli yadigarlarından biri hesab edilən və Məhəmməd Peyğəmbərlə (s) əlaqəli olan... Osmana aid edilən Qurani-Kərim də sərgidə nümayiş olunur.
İstanbulda Qurani-Kərimin unikal nümunələri nümayiş olunur
44 fərqli ölkədən 114 Quran nüsxəsi, yazıldığı dövrlərin estetikasını əks etdirir və İstanbulda nümayiş olunur.
Taksim Məscidi Mədəniyyət və İncəsənət Mərkəzində açılan "Qızıl Hərflər: 114 Müshəf, Bir Söz" sərgisi, İslam tarixinin müxtəlif dövrlərində yazılmış Quran nüsxələri vasitəsilə ayələr ətrafında formalaşan konseptual dünyanı bir araya gətirib.
Sərginin baş koordinatoru Abdullah Dide Şentürk verdiyi açıqlamada, könüllü olduğu "mynameislam" platformasının kolleksiyasından əsərlərin tamaşaçılar üçün nümayiş etdirildiyini bildirib.
Şentürk bildirib ki, platforma olaraq xaricdə yetim və yoxsul uşaqlar üçün festivallar təşkil edirlər və Qəzzaya bağışlanan gəlirlə Fələstin mövzulu məhsullar istehsal edirlər. “Biz ziyarət etdiyimiz müxtəlif ölkələrdən Quran əlyazmaları kolleksiyasını topladıq. Daha sonra bəzi çox xüsusi parçalar əlavə etdikdə ağlıma bu fikir gəldi. Quranda 114 surə var. Biz 114 Quran əlyazması olmasını və onları 114 anlayışla əlaqələndirməyi istədik.
Mövzu əslində 114 Quran əlyazması, 114 anlayış və 114 surədir. Sərgidəki hər bir Quran əlyazması bir surəyə açıqdır və bizim həmin surə ilə əlaqəli vacib bir anlayışımız var. Beləliklə, surənin bizə çatdırmağa çalışdığı ən vacib anlayışı götürüb əlyazmanın qarşısına qoyduq və onu surə ilə əlaqələndirdik.”
İslam incəsənətinin işıqlandırma, xəttatlıq və mərmər kimi gözəlliklərini nümayiş etdirmək məqsədi ilə yola düşdüklərini, lakin sonradan bir az sadə olacağını düşündükləri üçün konsepsiyanı genişləndirdiklərini izah edən Şentürk aşağıdakıları qeyd edib:
“Quranda həqiqət, hikmət və bərəkət kimi anlayışlardan bəhs olunur. Bu anlayışları professorlarımız Dilara Tekin, Şerafettin Kalay, Nureddin Yıldız, Firuzan Çetin və Mehmet Akif Can ilə müzakirə etdik. Bu anlayışlar “Hansı daxil edilməlidir, hansı daxil edilməməlidir və niyə daxil edilməlidir?” mövzusunda danışdığımız bir çox görüşdən sonra ortaya çıxdı.
Allahın izni ilə tezliklə Sultanəhməddə Quran Muzeyi adı altında daimi bir sərgi açmağı planlaşdırırıq. Orada əcnəbilər üçün hidayət anlayışı vurğulanacaq və 33 surə vasitəsilə 33 anlayış araşdırılacaq. Bu, sonradan müsəlman olanların, yəni sonradan müsəlman olanların imanla bağlı suallarına yönəlmiş bir araşdırma olacaq.”
Şentürk layihə tədqiqatlarının Quranın bugünkü problemlərə təklif etdiyi həll yollarına yönəlmiş, ailələri və gəncləri hədəf alan 99 konsepsiya üzərində işləməklə başladığını vurğuladı və əlavə edib: “Daha sonra Quran əlyazmalarının sayını 114-ə, yəni Qurandakı surələrin sayına çatdırdıq. Sərgidəki ən qədim əsər 1698-ci ildə Hamburqda yazılmış Latın Quran əlyazmasıdır. Həmçinin Çad, Misir və Sudandan olan əlyazmalar, eləcə də İraq xəttatı İbn əl-Bəvvabın əlyazması da var. Nüfuzlu əsərlərin faksimile reproduksiyaları və Şeyx Həmdullah, Əhməd Karahisari və Şəkərzadə Seyyid Mehmedin xəttatlıq əsərləri var. Bundan əlavə, Afrikadakı uşaqların Quranı əzbərləmək üçün istifadə etdikləri “lövh” adlı taxta lövhələrimiz var. Misirdən gətirilmiş, firuzəyi və müxtəlif daşlarla hazırlanmış, üzərində Fələk, Nas və İxlas surələri yazılmış üç hissəli bir əsər var. Şüşə qabda çox xüsusi miniatür Quran əlyazmaları da var. Bunlar da...” "Ümumiyyətlə, bunlar əlyazma və dəri ilə cildlənmiş Quranlardır", - deyə o bildirib.
"Rəsmlərin bir hissəsini Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardıq."
Ziyarətçilərin həm sərgini gəzmək, həm də nümayiş olunan əsərlərdəki konsepsiyalar haqqında müzakirələrin aparıldığı proqramlarda iştirak etmək imkanına malik olduqlarını bildirən Şentürk əlavə edib: "Buraya gələndə, əlbəttə ki, əvvəlcə 114 fərqli Quranı görəcəklər. Burada türk, Osmanlı, İran xəttatları, ərəb ölkələrindən və dünyanın müxtəlif yerlərindən xəttatların əsərləri var. Məsələn, Bosniya xəttatlığı, Əndəlüs xəttatlığı, 10 cildlik İstanbul Quranı. Onların bütün bunları burada görmək şansı var. Həmçinin Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardığımız bəzi fərmanlarımız, köhnə nizamnamələrimiz və xəttatlıq rəsmlərimiz var. Biz Quranları satmırıq, amma bəzi rəsmləri Qəzzanın xeyrinə satışa çıxardıq."
Şentürk, "mynameislam" platforması tərəfindən hazırlanmış Fələstin mövzulu məhsulları da daxil etdiklərini qeyd edərək, "Təxminən 400 müxtəlif məhsulumuz var. Məhsullarımızdan bir seçim etdik və Amerikadan Kanadaya, İsveçrədən Almaniyaya qədər bir çox qurumlara, fondlara, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarına, məktəblərə və bir çox bölgəyə göndərdik" deyib.
Sərgi haqqında
Sərgi, erkən Quran əlyazmalarının sadə sətir düzülüşlərindən tutmuş ölçüsü, nisbəti və ritmi ilə klassik xəttatlıq məktəblərinin yetkin nümunələrinə qədər vizual bir dil izləyir.
Nadir və orijinal əsərləri ilə də diqqəti cəlb edən sərgi, 1698-ci ildə Hamburqda Latın adı "Al Corani" altında çap edilmiş Quran əlyazması ilə Qərb dünyasında Quranın erkən çap tarixinə işıq salır, təxminən 140 illik dəri cildli, əlyazma Çad Quran əlyazması isə müxtəlif coğrafiyalarda Quran yazı ənənəsinin davamlılığını ortaya qoyur. İslam tarixinin ən dəyərli yadigarlarından biri hesab edilən və Məhəmməd Peyğəmbərlə (s) əlaqəli olan... Osmana aid edilən Qurani-Kərim də sərgidə nümayiş olunur.