“23 İlin Işığında Quran Təfsiri”

Hacı Tale Bağırzadənin “23 İlin Işığında Quran Təfsiri” adlı əsəri, müasir Azərbaycan ilahiyyat düşüncəsində özünəməxsus yeri olan, həm elmi, həm də ictimai baxımdan diqqət çəkən bir təfsir nümunəsidir. Kitab, müəllifin həbs şəraitində qələmə aldığı ilk fundamental araşdırmasıdır və Quranın 23 illik nazilolma prosesinin siyasi, ictimai və ideoloji yönlərini sistemli şəkildə təhlil edir.

Müəllif haqqında qısa məlumat.
Hacı Tale Bağırzadə, 23 iyun 1984-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. Ali təhsilini Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində tamamlamış, daha sonra Qum və Nəcəf kimi İslam elminin mərkəzlərində dini təhsil almışdır. O, ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə tanınmış, müxtəlif dövrlərdə həbs olunmuş və hazırda da məhbus həyatı yaşayır. Bu kitab, onun məhz həmin çətin şəraitdə ərsəyə gətirdiyi ilk genişhəcmli elmi əsərdir.

Kitabın məqsədi və elmi yanaşması.
Əsərin əsas məqsədi, Quranın nazil olduğu 23 il ərzində formalaşan ilahi mesajın siyasi və ictimai mahiyyətini üzə çıxarmaqdır. Müəllif Quranı yalnız teoloji mətn kimi deyil, həm də ictimai dəyişimin mənbəyi, İslam inqilabının ideoloji əsası və cəmiyyətin yenidən qurulması üçün yol xəritəsi kimi təqdim edir.

Kitabda metodoloji giriş, təfsir prinsipləri, mövzular üzrə müqayisəli təhlillər və hədislərə əsaslanan geniş izahlar yer alır. Bu yanaşma, əsəri klassik təfsirlərdən fərqləndirir və onu daha çox siyasi-sosioloji təfsir məktəbinə yaxınlaşdırır.

Əsərin elmi və ictimai əhəmiyyəti.
Bu kitab yalnız ilahiyyatçılar üçün deyil, həm də İslamın ictimai fəlsəfəsini anlamaq istəyənlər, Quranın tarixi proses içində formalaşmasını araşdıranlar və müasir dövrdə dini-siyasi düşüncənin inkişafını izləyənlər üçün dəyərli mənbədir.

Müəllif Quranın ayələrini tarixi kontekstlə əlaqələndirərək göstərir ki, İslamın ilk dövrü yalnız dini deyil, həm də sosial ədalət, azadlıq və ictimai dəyişiklik hərəkatı idi.

Nəticə olaraq, “23 İlin Işığında Quran Təfsiri” həm elmi yanaşması, həm də müəllifin şəxsiyyətindən qaynaqlanan cəsarətli baxışları ilə seçilən bir əsərdir. Bu kitab, Quranın yalnız mənəvi deyil, həm də ictimai-siyasi yönlərini anlamaq istəyən oxucular üçün mühüm bir qaynaqdır. Hacı Tale Bağırzadənin bu əsəri, müasir Azərbaycan dini düşüncəsinə yeni nəfəs gətirən bir təfsir nümunəsidir.