Netanyahu ABŞ-a müraciət etdi: 'Türkiyəyə F-110 və F-35 mühərrikləri verməyin'

Fox News-a danışan Netanyahu, Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələri və F-110 qırıcı təyyarə mühərriklərinin verilməsinə qarşı olduğunu bildirib. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu, ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO Sammiti üçün Türkiyəyə səfəri zamanı Vaşinqton administrasiyasını Ankaraya qabaqcıl silah sistemləri satmamağa çağırıb.

Fox News-a danışan Netanyahu, Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələri və F-110 qırıcı təyyarə mühərriklərinin verilməsinə qarşı olduğunu bildirib.

Netanyahu həmçinin Türkiyəni "Müsəlman Qardaşlar ideologiyası ilə yoluxmuş bir rejim" adlandırıb.

Tramp ötən ay verdiyi açıqlamada Türkiyəyə F-110 qırıcı təyyarə mühərrikləri satmaq və Ankaranı yenidən F-35 proqramına daxil etmək istəyini bildirmişdi. Türkiyənin bu mühərriklərə 2019-cu ildə F-35 proqramından çıxarıldıqdan sonra hazırlamağa başladığı beşinci nəsil KAAN qırıcı təyyarəsi üçün ehtiyacı var.

Lakin Netanyahu belə bir addımın "Yaxın Şərqdə güc balansını pozacağını" iddia edib. İsrail Baş naziri bölgədəki tarazlığın İsrailin hava üstünlüyü və ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi mövcudluğu sayəsində qorunduğunu bildirib.

İsrailin inventarında onlarla F-35 qırıcı təyyarəsi var.

Türkiyəni "böyük ölkə" adlandıran Netanyahu, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın İsraili məhv etməklə hədələdiyini iddia edib.

Ötən ay dərc olunmuş Reuters xəbərinə görə, Tramp administrasiyası Konqresə Türkiyəyə 700 milyon dollardan çox dəyərində qırıcı təyyarə mühərriklərinin satışı barədə rəsmi məlumat verib.

O zaman Tramp F-110 mühərriklərinin və F-35-lərin satışı ilə bağlı suala "Ərdoğanı çox xoşbəxt edəcək bir şey edəcəyəm" deyərək cavab vermişdi.

F-35 satışının şərtləri barədə soruşulduqda, ABŞ vitse-prezidenti JD Vance Amerika qanunlarına uyğunluq baxımından tamamlanması lazım olan müəyyən sertifikatlaşdırma proseslərinin olduğunu bildirmiş və son qərarın əsasən Konqresə aid olduğunu əlavə etmişdir. Lakin Tramp məsələnin həll olunacağını bildirmişdir.

 

NATO Zirvəsindən əvvəl kritik mesaj

F-35-lərin Türkiyəyə satışı NATO Zirvəsindən əvvəl Ankara və Trampın əsas müttəfiqi hesab etdiyi Prezident Ərdoğana qarşı əhəmiyyətli bir diplomatik jest hesab olunur. İsrail və Yunanıstan Türkiyəyə F-35-lərin satışına qarşı çıxan ölkələr arasındadır.

Türkiyə, 2019-cu ildə Rusiyadan S-400 hava hücumundan müdafiə sistemini aldıqdan sonra ABŞ-ın rəhbərliyi ilə NATO müttəfiqləri ilə birlikdə hazırlanmış F-35 Birgə Hücum Döyüşçüləri proqramından çıxarıldı.

ABŞ qanunvericiliyinə görə, Türkiyə F-35 proqramına yenidən qoşulmaq üçün S-400 sistemini işlətməməli və ya ona sahib olmamalıdır. Lakin ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri Tom Barrak dekabr ayında Tramp və Ərdoğan arasındakı yaxın münasibətlər sayəsində iki ölkənin bu məsələ ilə bağlı təxminən on ildə "ən məhsuldar danışıqlar" apardığını bildirmişdi.

F-35 qırıcı təyyarəsinin bəzi vacib komponentləri İsrail şirkətləri tərəfindən istehsal olunur. Bunlara İsrailin Elbit Systems və Amerikanın Rockwell Collins şirkətləri arasında tərəfdaşlıq çərçivəsində hazırlanmış pilot dəbilqəsi daxildir.

 

"Biz Trampla eyni fikirdəyik"

Netanyahu müsahibədə həmçinin bildirib ki, Vaşinqtonda Trampla növbəti görüşünün tarixi hələ müəyyən edilməyib.

ABŞ və İran arasında imzalanan müqavilədən irəli gələn iddia edilən son fikir ayrılıqları barədə soruşulduqda, Netanyahu "Demək olar ki, hər şeydə razıyıq" dedi. O əlavə etdi ki, "Zaman-zaman fikir ayrılıqlarımız olur, amma biz onları müttəfiqlər olaraq həll edirik". İsrail Baş naziri bildirib ki, o və Tramp fikir ayrılıqlarını birbaşa müzakirə edir.

İrana qarşı ABŞ-İsrail birgə hərbi əməliyyatlarından sonra 60 günlük atəşkəsin İsrailin tərəf olmadığı bir razılaşma vasitəsilə qorunduğunu xatırladan Netanyahu, bu razılaşmanın İranın nüvə proqramını, silahlandırılmasını və ballistik raket imkanlarını kifayət qədər məhdudlaşdırmadığından İsrailin narahatlığını ifadə edib.

Netanyahu həmçinin Livanla sülh prosesində irəliləyiş görmək istədiklərini bildirib və İranın zəifləməsinin bölgədə yeni sülh razılaşmalarına yol aça biləcəyini iddia edib. İranın nüvə silahına sahib olmamalı olduğunu təkrarlayan Netanyahu, davam edən mübarizənin "azadlıq və fanatizm arasında müharibə" olduğunu söyləyib.

Müsahibənin sonunda Netanyahu ABŞ-ın qurulmasının 250 illiyinə də toxunub, Amerikanı "dünyada yaxşılıq üçün böyük bir qüvvə" kimi təsvir edib və çıxışını "Allah Amerikaya xeyir versin" sözləri ilə yekunlaşdırıb.