Ramazan ayı astanasında...

 Aləmlərə rəhmət olan 11 ayın sultanı, Mübarək Ramazan! Xüsusi özəlliklər daşıyan bu gözəl ayın insana öyrətdiyi başlıca missiyası etiraz mədəniyyətidir. İnsan yeganə varlıqdır ki, istəkləri, tələbləri müqabilində özünə yox deməyi bacarır. Bu özəllik nəfsi istəkləri olmadığı üçün mələklərə verilmədiyi kimi, ağıl nemətindən məhrum heyvanlara da bəxş edilməyib. Elə buna görə də öz istəklərinin etirazına qalxan insan ali hədəfləri fəth edərək mələklərdən də üstün bir məqam əldə etmək qüdrətinə malikdir. Əksi isə insanı heyvandan da aşağı mərhələyə endirir.

Təbii olaraq yetkin insan ona ziyanlı hər bir istəyini qadağalamağı bacarmalıdır. Ən azından bu onun cismi sağlamlığının təminatı üçün çox zəruridir. Bu günün çox yaşanan problemlərinin əksəriyyəti arxasında insanın istəklərinə etiraz etmədən hərisliyə çevrilən nəfsinin məngənəsinə düşməsidir. Bu adi qida həvəslərindən başlayıb rüşvət, korrupsiya, oğurluq, hətta insan ölümünə qədər gətirib çıxaran, böyük bəlalara yol açan qorxunc qüvvədir. İnsan yalnız etiraz etmək, nəfsin istəklərini rədd etməklə bu qorxunc bəladan sığortalana bilər. İnsan deyilən varlıq məhz bu müstəvidə çalışmalı və istəklərin fəsada yol açan caynağından qorunmaqla rahat həyat yaşamalıdır.

Ramazan bu ayda bir addım daha irəliləyərək insanı bir insan deyil, Allahın yaradılış səbəbi olmaq şansına dəvət edir. Bu ay istəklərin fərqli qadağası insanı təkcə maddi bir varlıq olmaqdan çıxararaq onu ilahiləşdirir. Belə ki, Ramazan ayı qadağan olunanlara etiraz deyil, hətta icazəli olanları belə insanın etiraz gücünə qarşı qoyur. Əgər insan qadağalara ziyanlı baxışı ilə nəfsini susdura bilirsə, bu dəfə vəziyyət fərqlidir.

Qadağa mədəniyyəti tam icazələrin, hətta bədənə ehtiyaclı olan lazımı istəkləri öz hədəfinə alır. Bununla da insan həqiqətinin axtarışında maddi mərhələyə yox deyərək mənəvi pillələrə yüksəlməyə başlayır. Yalnız bu yüksəliş insanın həqiqətini dərk etməsi üçün çata biləcəyi hədəfə aparan yoldur. Hansı ki, Ramazan ayı etiraz mədəniyyəti, nəfsə yox deməklə bunu insan üçün mümkün edir.
Növbəti Mübarək ayın astanasındayıq. Mümkün yüksəlişin bizə tanıdığı şansı əldə etmək üçün həyatımızın bəlkə son fürsəti ilə üz-üzəyik. Fürsətlərin dəyərləndirilməsini istəklərimizə yox deməklə gerçəkləşdirək.